Achtung: Sie verwenden einen alten Browser. Dieser unterstützt nicht alle Web-Standards (z.B. CSS). Auf der Seite"web standards" können Sie sich über die aktuelle Browser-Version informieren und diese auch herunterladen. Diese Homepage ist so gestaltet, dass Sie sie auch mit einem alten Browser betrachten können. Allerdings leiden die Formatierung und die Übersichtlichkeit darunter.
Sie befinden sich hier: Die heimische Fauna -> Insekten -> Libellen -> Systematik
Die Grundlage dieser Systematik und der Artenliste für Deutschland (D) ist die Fauna Europaea. Die Artenliste für Baden-Württemberg (BW) richtet sich nach "Die Libellen Baden-Württembergs, Band 1" und die für Rheinland-Pfalz (RLP) nach Glitz (2009).
Als Anmerkungen 1-36 werden die Abweichungen in der Systematik, der Erstbeschreiber der Gattungen usw. in "Die Libellen Baden-Württembergs, Band 1" von der der Fauna Europaea dargestellt.
Als Anmerkung 37-38 werden die Abweichungen im wissenschaftlichen Namen in "Libellen, Geländeschlüssel für Rheinland-Pfalz und das Saarland" von der der Fauna Europaea dargestellt.
Reich: Animalia Linnaeus, 1758 - Tiere - D - BW - RLP
Unterreich: Eumetazoa Bütschli, 1910 - Gewebetiere - D - BW - RLP
Stamm: Arthropoda Latreille, 1829 - Gliederfüßer - D - BW - RLP
Unterstamm: Hexapoda Blainville, 1816 - Sechsfüßer - D - BW - RLP
Klasse: Insecta Linnaeus, 1758 - Insekten - D - BW - RLP
Ordnung: Odonata Fabricius, 1793 - Libellen - D - BW - RLP
- Unterordnung: Anisoptera Selys, 1853 - Großlibellen - D - BW - RLP
-- Überfamilie: Aeshnoidea Rambur, 1842 - Edellibellenartige - D - BW - RLP
--- Familie: Aeshnidae Rambur, 1842 - Edellibellen - D - BW - RLP
---- Gattung: Aeshna Vander Linden, 1820 1) - Mosaikjungfern - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna affinis Vander Linden, 1820 - Südliche Mosaikjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna caerulea (Stroem, 1783) - Alpen-Mosaikjungfer - D - BW
----- Art: Aeshna crenata Hagen, 1856 - Sibirische Mosaikjungfer
----- Art: Aeshna cyanea (Müller, 1764) - Blaugrüne Mosaikjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna grandis (Linnaeus, 1758) - Braune Mosaikjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna isoceles (Müller, 1767) 2) - Keilfleck-Mosaikjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna juncea (Linnaeus, 1758) - Torf-Mosaikjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna mixta Latreille, 1805 - Herbst-Mosaikjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Aeshna serrata Hagen, 1856 - Baltische Mosaikjungfer
----- Art: Aeshna subarctica Walker, 1908 3) - Hochmoor-Mosaikjungfer - D - BW
----- Art: Aeshna viridis Eversmann, 1836 - Grüne Mosaikjungfer - D
---- Gattung: Anax Rambur, 1842 4) - Königslibellen - D - BW - RLP
----- Art: Anax immaculifrons Rambur, 1842 - Indische Königslibelle
----- Art: Anax imperator Leach, 1815 - Große Königslibelle - D - BW - RLP
----- Art: Anax junius (Drury, 1773) - Amerikanische Königslibelle
----- Art: Anax parthenope (Selys, 1839) - Kleine Königslibelle - D - BW - RLP
---- Gattung: Boyeria Peters, 1991 - Geisterlibellen
----- Art: Boyeria cretensis Peters, 1991 - Kretische Geisterlibelle
----- Art: Boyeria irene (Fonscolombe, 1838) - Westliche Geisterlibelle
---- Gattung: Brachytron Müller, 1764 5) - Schilfjäger - D - BW - RLP
----- Art: Brachytron pratense (Müller, 1764) - Früher Schilfjäger - D - BW - RLP
---- Gattung: Caliaeschna Schneider, 1845 - Schattenlibellen
----- Art: Caliaeschna microstigma (Schneider, 1845) - Schattenlibelle
---- Gattung: Hemianax Burmeister, 1839 6) - Schabrackenlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Hemianax ephippiger (Burmeister, 1839) 37) - Schabrackenlibelle - D - BW - RLP
--- Familie: Gomphidae Rambur, 1842 - Flussjungfern - D - BW - RLP
---- Gattung: Gomphus Charpentier, 1825 7) - Keiljungfern - D - BW - RLP
----- Art: Gomphus flavipes (Charpentier, 1825) - Asiatische Keiljungfer - D - BW - RLP
----- Art: Gomphus graslinii Rambur, 1842 - Französische Keiljungfer
----- Art: Gomphus pulchellus Selys, 1840 - Westliche Keiljungfer - D - BW - RLP
----- Art: Gomphus schneiderii Selys, 1840 - Türkische Keiljungfer
----- Art: Gomphus simillimus Selys, 1850 8) - Gelbe Keiljungfer - D - BW
----- Art: Gomphus vulgatissimus (Linnaeus, 1758) - Gemeine Keiljungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Lindenia Vander Linden, 1825 - Seedrachen
----- Art: Lindenia tetraphylla (Vander Linden, 1825 - Seedrache
---- Gattung: Onychogomphus Selys, 1885 9) - Zangenlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Onychogomphus costae Selys, 1885 - Braune Zangenlibelle
----- Art: Onychogomphus forcipatus (Linnaeus, 1758) - Kleine Zangenlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Onychogomphus uncatus (Charpentier, 1840) - Große Zangenlibelle - D - BW
---- Gattung: Ophiogomphus Fourcroy, 1785 10) - Flussjungfern - D - BW - RLP
----- Art: Ophiogomphus cecilia (Fourcroy, 1785) - Grüne Flussjungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Paragomphus Selys, 1841 - Sandjungfern
----- Art: Paragomphus genei (Selys, 1841) - Afrikanische Sandjungfer
-- Überfamilie: Cordulegastroidea Tillyard, 1917 - Quelljungfernartige - D - BW - RLP
--- Familie: Cordulegastridae Calvert, 1893 - Quelljungfern 11) - D - BW - RLP
---- Gattung: Cordulegaster Selys, 1843 12) - Quelljungfern - D - BW - RLP
----- Art: Cordulegaster bidentata Selys, 1843 - Gestreifte Quelljungfer 13) - D - BW - RLP
----- Art: Cordulegaster boltonii (Donovan, 1807) - Zweigestreifte Quelljungfer 14) - D - BW - RLP
----- Art: Cordulegaster charpentieri (Kolenati, 1846) - ?
----- Art: Cordulegaster helladica (Lohmann, 1993) - Griechische Quelljungfer
----- Art: Cordulegaster heros Theischinger, 1979 - Große Quelljungfer
----- Art: Cordulegaster insignis Schneider, 1845 - Türkische Quelljungfer
----- Art: Cordulegaster trinacriae Waterston, 1976 - Italienische Quelljungfer
-- Überfamilie: Libelluloidea Rambur, 1842 - Segellibellenartige - D - BW - RLP
--- Familie: Corduliidae Kirby, 1890 - Falkenlibellen - D - BW - RLP
---- Gattung: Cordulia Linnaeus, 1758 15) - Falkenlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Cordulia aenea (Linnaeus, 1758) - Falkenlibelle - D - BW - RLP
---- Gattung: Epitheca Charpentier, 1825 16) - Zweiflecke - D - BW - RLP
----- Art: Epitheca bimaculata (Charpentier, 1825) - Zweifleck - D - BW - RLP
---- Gattung: Oxygastra Dale, 1834 - Flussfalken - D - RLP
----- Art: Oxygastra curtisii (Dale, 1834) - Gekielter Flussfalke - D - RLP
---- Gattung: Somatochlora Selys, 1840 17) - Smaragdlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Somatochlora alpestris (Selys, 1840) - Alpen-Smaragdlibelle - D - BW
----- Art: Somatochlora arctica (Zetterstedt, 1840) - Arktische Smaragdlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Somatochlora borisi Marinov, 2001 - Rhodopen-Smaragdlibelle
----- Art: Somatochlora flavomaculata (Vander Linden, 1825) - Gefleckte Smaragdlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Somatochlora meridionalis Nielsen, 1935 - Balkan-Smaragdlibelle
----- Art: Somatochlora metallica (Vander Linden, 1825) - Glänzende Smaragdlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Somatochlora sahlbergi Trybom, 1889 - Polar-Smaragdlibelle
--- Familie: Libellulidae Rambur, 1842 - Segellibellen - D - BW - RLP
---- Gattung: Brachythemis Burmeister, 1839 - Kurzpfeile
----- Art: Brachythemis leucosticta (Burmeister, 1839) - Treuer Kurzpfeil
---- Gattung: Crocothemis Brullé, 1832 18) - Feuerlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Crocothemis erythraea (Brullé, 1832) - Feuerlibelle - D - BW - RLP
---- Gattung: Diplacodes Rambur, 1842 - Schwarzpfeile
----- Art: Diplacodes lefebvrii (Rambur, 1842 - Glänzender Schwarzpfeil
---- Gattung: Leucorrhinia Burmeister, 1839 19) - Moosjungfern - D - BW - RLP
----- Art: Leucorrhinia albifrons (Burmeister, 1839) - Östliche Moosjungfer - D - BW
----- Art: Leucorrhinia caudalis (Charpentier, 1840) - Zierliche Mossjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Leucorrhinia dubia (Vander Linden, 1825) - Kleine Moosjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Leucorrhinia pectoralis (Charpentier, 1825) - Große Moosjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Leucorrhinia rubicunda (Linnaeus, 1758) - Nordische Moosjungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Libellula Linnaeus 1758 - Segellibellen - D - BW - RLP
----- Art: Libellula depressa Linnaeus, 1758 - Plattbauch - D - BW - RLP
----- Art: Libellula fulva Müller, 1764 Spitzenfleck - D - BW - RLP
----- Art: Libellula quadrimaculata Linnaeus, 1758 - Vierfleck - D - BW - RLP
---- Gattung: Orthetrum Selys, 1848 20) - Blaupfeile - D - BW - RLP
----- Art: Orthetrum albistylum (Selys, 1848) - Östlicher Blaupfeil - D - BW - RLP
----- Art: Orthetrum brunneum (Fonscolombe, 1837) - Südlicher Blaupfeil - D - BW - RLP
----- Art: Orthetrum cancellatum (Linnaeus, 1758) - Großer Blaupfeil - D - BW - RLP
----- Art: Orthetrum chrysostigma (Burmeister, 1839) - Rahmstreif-Blaupfeil
----- Art: Orthetrum coerulescens (Fabricius, 1798) - Kleiner Blaupfeil - D - BW - RLP
----- Art: Orthetrum nitidinerve (Selys, 1841) - Gelbader-Blaupfeil
----- Art: Orthetrum sabina (Drury, 1773) - Schlanker Blaupfeil
----- Art: Orthetrum trinacria (Selys, 1841) - Langer Blaupfeil
---- Gattung: Pantala Fabricius, 1798 - Wanderlibellen
----- Art: Pantala flavescens (Fabricius, 1798) - Wanderlibelle
---- Gattung: Selysiothemis Vander Linden, 1825 - Teufelchen
----- Art: Selysiothemis nigra (Vander Linden, 1825) - Teufelchen
---- Gattung: Sympetrum Sulzer, 1776 21) - Heidelibellen - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum danae (Sulzer, 1776) - Schwarze Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum depressiusculum (Selys, 1841) - Sumpf-Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum flaveolum (Linnaeus, 1758) - Gefleckte Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum fonscolombii (Selys, 1840) - Frühe Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum meridionale (Selys, 1841) - Südliche Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum nigrifemur (Selys, 1884) - Madeira-Heidelibelle
----- Art: Sympetrum pedemontanum (Allioni, 1766) - Gebänderte Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum sanguineum (Müller, 1764) - Blutrote Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum sinaiticum Dumont, 1977 - Blasse Heidelibelle
----- Art: Sympetrum striolatum (Charpentier, 1840) - Große Heidelibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympetrum vulgatum (Linnaeus, 1758) - Gemeine Heidelibelle - D - BW - RLP
---- Gattung: Trithemis Palisot de Beauvois, 1807 - Sonnenzeiger
----- Art: Trithemis annulata (Palisot de Beauvois, 1807) - Violetter Sonnenzeiger
----- Art: Trithemis arteriosa (Burmeister, 1839 - Rotader-Sonnenzeiger
----- Art: Trithemis festiva (Rambur, 1842) - Schwarzer Sonnenzeiger
---- Gattung: Zygonyx Kirby, 1889 - ?
----- Art: Zygonyx torridus (Kirby, 1889) - Wasserfall-Kreuzer
--- Familie: Macromiidae - ?
---- Gattung: Macromia Pictet, 1834 - ?
----- Art: Macromia splendens (Pictet, 1834) - ?
- Unterordnung: Zygoptera Selys, 1853 - Kleinlibellen - D - BW - RLP
-- Überfamilie: Calopterygoidea Selys, 1850 - Prachtlibellenartige - D - BW - RLP
--- Familie: Calopterygidae Selys, 1850 - Prachtlibellen - D - BW - RLP
---- Gattung: Calopteryx Vander Linden, 1825 22) - Prachtlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Calopteryx haemorrhoidalis (Vander Linden, 1825) - Bronzene Prachtlibelle
----- Art: Calopteryx splendens (Harris, 1782) - Gebänderte Prachtlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Calopteryx virgo (Linnaeus, 1758) - Blauflügel-Prachtlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Calopteryx xanthostoma (Charpentier, 1825) - Südwestliche Prachtlibelle
--- Familie: Euphaeidae - Orientjungfern
---- Gattung: Epallage Charpentier, 1840 - Orientjungfern
----- Art: Epallage fatime (Charpentier, 1840) - Blaue Orientjungfer
-- Überfamilie: Coenagrionoidea Kirby, 1890 - Schlanklibellenartige - D - BW - RLP
--- Familie: Coenagrionidae Kirby, 1890 - Schlanklibellen - D - BW - RLP
---- Gattung: Cercion Selys, 1840 23) - Pokaljungfern - D - BW - RLP
----- Art: Cercion lindenii (Selys, 1840) 38) - Pokaljungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Ceriagrion de Villers, 1789 - Scharlachlibellen 24) - D - BW - RLP
----- Art: Ceriagrion georgifreyi Schmidt, 1953 - Pontische Scharlachlibelle
----- Art: Ceriagrion tenellum (de Villers, 1789) - Scharlachlibelle 25) - D - BW - RLP
---- Gattung: Coenagrion Charpentier, 1840 26) - Azurjungfern - D - BW - RLP
----- Art: Coenagrion armatum (Charpentier, 1840) - Hauben-Azurjungfer - D
----- Art: Coenagrion caerulescens (Fonscolombe, 1838) - Südliche Azurjungfer
----- Art: Coenagrion hastulatum (Charpentier, 1825) - Speer-Azurjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Coenagrion hylas (Trybom, 1889) - Sibirische Azurjungfer - D
----- Art: Coenagrion johanssoni (Wallengren, 1894) - Nordische Azurjungfer
----- Art: Coenagrion lunulatum (Charpentier, 1840) - Mond-Azurjungfer - D - BW
----- Art: Coenagrion mercuriale (Charpentier, 1840) - Helm-Azurjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Coenagrion ornatum (Selys, 1850) - Vogel-Azurjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Coenagrion ponticum (Bartenev, 1929) - Kaspische Azurjungfer
----- Art: Coenagrion puella (Linnaeus, 1758) - Hufeisen-Azurjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Coenagrion pulchellum (Vander Linden, 1825) - Fledermaus-Azurjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Coenagrion scitulum (Rambur, 1842 - Gabel-Azurjungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Enallagma Charpentier, 1840 - Becherjungfern - D - BW - RLP
----- Art: Enallagma cyathigerum (Charpentier, 1840) - Gemeine Becherjungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Erythromma Hansemann, 1823 27) - Granataugen - D - BW - RLP
----- Art: Erythromma najas (Hansemann, 1823) - Großes Granatauge - D - BW - RLP
----- Art: Erythromma viridulum (Charpentier, 1840) - Kleines Granatauge - D - BW - RLP
---- Gattung: Ischnura Vander Linden, 1820 28) - Pechlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Ischnura elegans (Vander Linden, 1820) - Große Pechlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Ischnura fountaineae Morton, 1905 - Oasen-Pechlibelle
----- Art: Ischnura genei (Rambur, 1842 - Insel-Pechlibelle
----- Art: Ischnura graellsii (Rambur, 1842) - Spanische Pechlibelle
----- Art: Ischnura hastata (Say, 1839) - Rätselhafte Pechlibelle
----- Art: Ischnura pumilio (Charpentier, 1825) - Kleine Pechlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Ischnura saharensis Aguesse, 1958 - Sahara-Pechlibelle
----- Art: Ischnura senegalensis (Rambur, 1842) - ?
---- Gattung: Nehalennia Charpentier, 1840 29) - Zwerglibellen - D - BW - RLP
----- Art: Nehalennia speciosa (Charpentier, 1840) - Zwerglibelle - D - BW - RLP
---- Gattung: Pyrrhosoma Sulzer, 1776 30) - Adonislibellen - D - BW - RLP
----- Art: Pyrrhosoma nymphula (Sulzer, 1776) - Frühe Adonislibelle - D - BW - RLP
--- Familie: Platycnemididae Tillyard, 1917 - Federlibellen - D - BW - RLP
---- Gattung: Platycnemis Selys, 1841 31) - Federlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Platycnemis acutipennis Selys, 1841 - Rote Federlibelle
----- Art: Platycnemis latipes Rambur, 1842 - Weiße Federlibelle
----- Art: Platycnemis pennipes (Pallas, 1771) - Blaue Federlibelle - D - BW - RLP
-- Überfamilie: Lestoidea Calvert, 1901 - Teichjungfernartige - D - BW - RLP
--- Familie: Lestidae Calvert, 1901 - Teichjungfern - D - BW - RLP
---- Gattung: Lestes Fabricius, 1798 32) - Binsenjungfern - D - BW - RLP
----- Art: Lestes barbarus (Fabricius, 1798) - Südliche Binsenjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Lestes dryas Kirby, 1890 - Glänzende Binsenjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Lestes macrostigma (Eversmann, 1836) - Dunkle Binsenjungfer - D
----- Art: Lestes parvidens Artobolevsky, 1929 - Östliche Weidenjungfer
----- Art: Lestes sponsa (Hansemann, 1823) - Gemeine Binsenjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Lestes virens (Charpentier, 1825) 33) - Kleine Binsenjungfer - D - BW - RLP
----- Art: Lestes viridis (Vander Linden, 1825) 34) - Gemeine Weidenjungfer - D - BW - RLP
---- Gattung: Sympecma Vander Linden, 1820 35) - Winterlibellen - D - BW - RLP
----- Art: Sympecma fusca (Vander Linden, 1820) - Gemeine Winterlibelle - D - BW - RLP
----- Art: Sympecma paedisca (Brauer, 1882) 36) - Sibirische Winterlibelle - D - BW
Anmerkungen:
1) Fabricius, 1775
2) als Anaciaeschna isosceles (Müller, 1767) in der Gattung Anaciaeschna Selys, 1878
3) Aeshna subarctica elisabethae Djakonov, 1922
4) Leach, 1815
5) Evans, 1845
6) Selys, 1883
7) Leach, 1815
8) Selys, 1840
9) Selys, 1854
10) Selys, 1854
11) Tillyard, 1917
12) Leach, 1815
13) Gestreifte Quelljungfer = Zweigestreifte Quelljungfer
14) Zweigestreifte Quelljungfer = Gestreifte Quelljungfer
15) Leach, 1815
16) Charpentier, 1840
17) Selys, 1871
18) Brauer, 1868
19) Brittinger, 1850
20) Newmann, 1833
21) Newmann, 1833
22) Leach, 1815
23) Navas, 1907
24) Rubinjungfern
25) Zarte Rubinjungfer
26) Kirby, 1890
27) Charpentier, 1840
28) Charpentier, 1840
29) Selys, 1850
30) Charpentier, 1840
31) Burmeister, 1839
32) Leach, 1815
33) Lestes virens vestalis Rambur, 1842
34) als Chalcolestes virdis (Vander Linden, 1825) in der Gattung Chalcolestes Kennedy, 1920
35) Burmeister, 1839
36) Brauer, 1877
37) Anax ephippiger
38) Erythromma lindenii
Sollten Ihnen Fehler oder Links die nicht stimmen auffallen, bitte ich Sie, mich unter der E-Mail-Adresse Webmaster zu informieren. Auch konstruktive Kritik und Anregungen können Sie an diese Adresse senden.
Hier geht´s zum Seitenanfang.