Achtung: Sie verwenden einen alten Browser. Dieser unterstützt nicht alle Web-Standards (z.B. CSS). Auf der Seite"web standards" können Sie sich über die aktuelle Browser-Version informieren und diese auch herunterladen. Diese Homepage ist so gestaltet, dass Sie sie auch mit einem alten Browser betrachten können. Allerdings leiden die Formatierung und die Übersichtlichkeit darunter.

Die heimischen Schwimmkäfer vorgestellt von Frank Dickert

Sie befinden sich hier: Die heimische Fauna -> Gewebetiere -> Gliederfüßer -> Sechsfüßer -> Insekten -> Käfer -> Schwimmkäfer

Die Familie der Schwimmkäfer - Dytiscidae Leach, 1815

Beschreibung

Die sehr kleinen bis sehr großen (2 - 40 mm) Käfer findet man in den verschiedensten Gewässertypen. Die räuberischen Schwimmkäfer fressen, je nach eigener Größe, Insekten, Kaulquappen und Fischbrut.

Reich: Animalia Linnaeus, 1758 - Tiere
Unterreich: Eumetazoa Bütschli, 1910 - Gewebetiere
Stamm: Arthropoda Latreille, 1829 - Gliederfüßer
Unterstamm: Hexapoda Blainville, 1816 - Sechsfüßer
Klasse: Insecta Linnaeus, 1758 - Insekten
Ordnung: Coleoptera Linnaeus, 1758 - Käfer
Unterordnung: Adephaga Schellenberg, 1806
Überfamilie: Caraboidea Latreille, 1802
Familie: Dytiscidae Leach, 1815 - Schwimmkäfer

Von den etwa 3.200 beschriebenen Arten die es weltweit gibt sind in Europa 375 und in Deutschland die folgenden 145 Arten, die sich in sechs Unterfamilien mit 14 Sippen und 28 Gattungen gliedern, nachgewiesen:

Unterfamilie Agabinae Thomson, 1867

Sippe Agabini Thomson, 1867

  • Agabus Leach, 1817
    • Agabus (Acatodes) clypealis (Thomson, 1867)
    • Agabus (Acatodes) congener (Thunberg, 1794)
    • Agabus (Acatodes) fuscipennis (Paykull, 1798)
    • Agabus (Acatodes) sturmii (Gyllenhal, 1808)
    • Agabus (Agabus) labiatus (Brahm, 1791)
    • Agabus (Agabus) uliginosus (Linnaeus, 1761)
    • Agabus (Agabus) undulatus (Schrank, 1776)
    • Agabus (Gaurodytes) affinis (Paykull, 1798)
    • Agabus (Gaurodytes) biguttatus (Olivier, 1795)
    • Agabus (Gaurodytes) biguttulus (Thomson, 1867)
    • Agabus (Gaurodytes) bipustulatus (Linnaeus, 1767)
    • Agabus (Gaurodytes) brunneus (Fabricius, 1798)
    • Agabus (Gaurodytes) conspersus (Marsham, 1802)
    • Agabus (Gaurodytes) didymus (Olivier, 1795)
    • Agabus (Gaurodytes) guttatus (Paykull, 1798)
    • Agabus (Gaurodytes) melanarius Aubé, 1837
    • Agabus (Gaurodytes) nebulosus (Forster, 1771)
    • Agabus (Gaurodytes) paludosus (Fabricius, 1801)
    • Agabus (Gaurodytes) striolatus (Gyllenhal, 1808)
    • Agabus (Gaurodytes) unguicularis (Thomson, 1867)
       
  • Ilybius Erichson, 1832
    • Ilybius aenescens Thomson, 1870
    • Ilybius angustior (Gyllenhal, 1808)
    • Ilybius ater (De Geer, 1774)
    • Ilybius chalconatus (Panzer, 1797)
    • Ilybius crassus Thomson, 1856
    • Ilybius erichsoni (Gemminger & Harold, 1868)
    • Ilybius fenestratus (Fabricius, 1781)
    • Ilybius fuliginosus (Fabricius, 1792)
    • Ilybius guttiger (Gyllenhal, 1808)
    • Ilybius montanus (Stephens, 1828)
    • Ilybius neglectus (Erichson, 1837)
    • Ilybius quadriguttatus (Lacordaire, 1835)
    • Ilybius similis Thomson, 1856
    • Ilybius subaeneus Erichson, 1837
    • Ilybius subtilis (Erichson, 1837)
    • Ilybius wasastjernae (C. R. Sahlberg, 1824)
       
  • Platambus Thomson, 1859
    • Platambus maculatus (Linnaeus, 1758)

Unterfamilie Colymbetinae Erichson, 1837

Sippe Colymbetini Erichson, 1837

  • Colymbetes Clairville, 1806
    • Colymbetes fuscus (Linnaeus, 1758) - Gemeiner Teichschwimmer
      Gemeiner Teichschwimmer
       Bildergalerie mit 6 Bildern
       
    • Colymbetes paykulli Erichson, 1837
    • Colymbetes striatus (Linnaeus, 1758)
       
  • Rhantus Dejean, 1833
    • Rhantus (Nartus) grapii (Gyllenhal, 1808)
    • Rhantus (Rhantus) bistriatus (Bergsträsser, 1778)
    • Rhantus (Rhantus) consputus (Sturm, 1834)
    • Rhantus (Rhantus) exsoletus (Forster, 1771)
    • Rhantus (Rhantus) frontalis (Marsham, 1802)
    • Rhantus (Rhantus) latitans Sharp, 1882
    • Rhantus (Rhantus) notaticollis (Aubé, 1837)
    • Rhantus (Rhantus) suturalis (MacLeay, 1825)
    • Rhantus (Rhantus) suturellus (Harris, 1828)

Unterfamilie Copelatinae Van den Branden, 1885

Sippe Copelatini Van den Branden, 1885

  • Copelatus Erichson, 1832
    • Copelatus haemorrhoidalis (Fabricius, 1787)

Unterfamilie Dytiscinae Leach, 1815

Sippe Aciliini Thomson, 1867

  • Acilius Leach, 1817
    • Acilius (Acilius) canaliculatus (Nicolai, 1822)
    • Acilius (Acilius) sulcatus (Linnaeus, 1758) - Gemeiner Furchenschwimmer
      Gemeiner Furchenschwimmer
       Bildergalerie mit 3 Bildern - Informationen
       
  • Graphoderus Dejean, 1833
    • Graphoderus austriacus (Sturm, 1834)
    • Graphoderus bilineatus (De Geer, 1774)
    • Graphoderus cinereus (Linnaeus, 1758)
    • Graphoderus zonatus (Hoppe, 1795)

Sippe Cybisterini Sharp, 1882

  • Cybister Curtis, 1827
    • Cybister (Scaphinectes) lateralimarginalis (De Geer, 1774)

Sippe Dytiscini Leach, 1815

  • Dytiscus Linnaeus, 1758
    • Dytiscus circumcinctus Ahrens, 1811
    • Dytiscus circumflexus Fabricius, 1801
    • Dytiscus dimidiatus Bergsträsser, 1778
    • Dytiscus lapponicus Gyllenhal, 1808
    • Dytiscus latissimus Linnaeus, 1758
    • Dytiscus marginalis Linnaeus, 1758
    • Dytiscus semisulcatus O. F. Müller, 1776

Sippe Hydaticini Sharp, 1882

  • Hydaticus Leach, 1817
    • Hydaticus (Guignotites) grammicus (Germar, 1830)
    • Hydaticus (Hydaticus) aruspex Clark, 1864
    • Hydaticus (Hydaticus) continentalis J. Balfour-Browne, 1944
    • Hydaticus (Hydaticus) seminiger (De Geer, 1774)
    • Hydaticus (Hydaticus) transversalis (Pontoppidan, 1763)

Unterfamilie Hydroporinae Aubé, 1836

Sippe Bidessini Sharp, 1882

  • Bidessus Sharp, 1882
    • Bidessus delicatulus (Schaum, 1844)
    • Bidessus grossepunctatus Vorbringer, 1907
    • Bidessus minutissimus (Germar, 1824)
    • Bidessus unistriatus (Goeze, 1777)

       

  • Hydroglyphus Motschulsky, 1853
    • Hydroglyphus geminus (Fabricius, 1792)
    • Hydroglyphus hamulatus (Gyllenhal, 1813)

Sippe Hydroporini Aubé, 1836

  • Deronectes Sharp, 1882
    • Deronectes aubei (Mulsant, 1843)
    • Deronectes latus (Stephens, 1829)
    • Deronectes platynotus (Germar, 1834)
       
  • Graptodytes Seidlitz, 1887
    • Graptodytes bilineatus (Sturm, 1835)
    • Graptodytes flavipes (Olivier, 1795)
    • Graptodytes granularis (Linnaeus, 1767)
    • Graptodytes pictus (Fabricius, 1787)
    • Graptodytes varius (Aubé, 1838)
       
  • Hydroporus Clairville, 1806
    • Hydroporus angustatus Sturm, 1835
    • Hydroporus brevis F. Sahlberg, 1834
    • Hydroporus discretus Fairmaire & Brisout, 1859
    • Hydroporus elongatulus Sturm, 1835
    • Hydroporus erythrocephalus (Linnaeus, 1758)
    • Hydroporus ferrugineus Stephens, 1829
    • Hydroporus foveolatus Heer, 1839
    • Hydroporus fuscipennis Schaum, 1868
    • Hydroporus glabriusculus Aubé, 1838
    • Hydroporus gyllenhalii Schiödte, 1841
    • Hydroporus incognitus Sharp, 1869
    • Hydroporus kraatzii Schaum, 1867
    • Hydroporus longicornis Sharp, 1871
    • Hydroporus longulus Mulsant & Rey, 1861
    • Hydroporus marginatus (Duftschmid, 1805)
    • Hydroporus melanarius Sturm, 1835
    • Hydroporus memnonius Nicolai, 1822
    • Hydroporus morio Aubé, 1838
    • Hydroporus neglectus Schaum, 1845
    • Hydroporus nigellus Mannerheim, 1853
    • Hydroporus nigrita (Fabricius, 1792)
    • Hydroporus nivalis Heer, 1839
    • Hydroporus notatus Sturm, 1835
    • Hydroporus obscurus Sturm, 1835
    • Hydroporus obsoletus Aubé, 1838
    • Hydroporus palustris (Linnaeus, 1761)
    • Hydroporus planus (Fabricius, 1781)
    • Hydroporus pubescens (Gyllenhal, 1808)
    • Hydroporus rufifrons (O. F. Müller, 1776)
    • Hydroporus scalesianus Stephens, 1828
    • Hydroporus striola (Gyllenhal, 1826)
    • Hydroporus tristis (Paykull, 1798)
    • Hydroporus umbrosus (Gyllenhal, 1808)
       
  • Nebrioporus Régimbart, 1906
    • Nebrioporus (Nebrioporus) assimilis (Paykull, 1798)
    • Nebrioporus (Nebrioporus) depressus (Fabricius, 1775)
    • Nebrioporus (Nebrioporus) elegans (Panzer, 1794)
    • Nebrioporus (Zimmermannius) canaliculatus (Lacordaire, 1835)
       
  • Oreodytes Seidlitz, 1887
    • Oreodytes davisii (Curtis, 1831)
    • Oreodytes sanmarkii (C. R. Sahlberg, 1826)
    • Oreodytes septentrionalis (Gyllenhal, 1826)
       
  • Porhydrus Guignot, 1945
    • Porhydrus lineatus (Fabricius, 1775)
       
  • Scarodytes Gozis, 1914
    • Scarodytes halensis (Fabricius, 1787)
       
  • Stictonectes Brinck, 1943
    • Stictonectes lepidus (Olivier, 1795)
       
  • Stictotarsus Zimmermann, 1919
    • Stictotarsus duodecimpustulatus (Fabricius, 1792)
    • Stictotarsus griseostriatus (De Geer, 1774)
       
  • Suphrodytes Gozis, 1914
    • Suphrodytes dorsalis (Fabricius, 1787)

Sippe Hydrovatini Sharp, 1882

  • Hydrovatus Motschulsky, 1853
    • Hydrovatus cuspidatus Kunze, 1818

Sippe Hygrotini Portevin, 1929

  • Hygrotus Stephens, 1828
    • Hygrotus (Coelambus) confluens (Fabricius, 1787)
    • Hygrotus (Coelambus) enneagrammus (Ahrens, 1833)
    • Hygrotus (Coelambus) impressopunctatus (Schaller, 1783)
    • Hygrotus (Coelambus) nigrolineatus (Steven, 1808)
    • Hygrotus (Coelambus) novemlineatus (Stephens, 1829)
    • Hygrotus (Coelambus) parallellogrammus (Ahrens, 1812)
    • Hygrotus (Hygrotus) decoratus (Gyllenhal, 1810)
    • Hygrotus (Hygrotus) inaequalis (Fabricius, 1776)
    • Hygrotus (Hygrotus) quinquelineatus (Zetterstedt, 1828)
    • Hygrotus (Hygrotus) versicolor (Schaller, 1783)

Sippe Hyphydrini Sharp, 1882

  • Hyphydrus Illiger, 1802
    • Hyphydrus ovatus (Linnaeus, 1761)

Sippe Laccornini Wolfe & Roughley, 1990

  • Laccornis Gozis, 1914
    • Laccornis oblongus (Stephens, 1835)

Unterfamilie Laccophilinae Gistel, 1856

Sippe Laccophilini Gistel, 1856

  • Laccophilus Leach, 1815
    • Laccophilus hyalinus (De Geer, 1774)
    • Laccophilus minutus (Linnaeus, 1758)
    • Laccophilus poecilus Klug, 1834

Verbreitung

Albanien, Andorra, Belgien, Bosnien und Herzegowina, Bulgarien, Dänemark, Deutschland, Estland, Finnland, Frankreich, Griechenland, Großbritanien, Irland, Island, Italien, Jugoslawien, Kroatien, Lettland, Lichtenstein, Litauen, Luxemburg, Malta, Mazedonien, Moldavien, Niederlande, Norwegen, Österreich, Polen, Portugal, Rumänien, Russland, Schweden, Schweiz, Slowakei, Slowenien, Spanien, Tschechien, Türkei, Ukraine, Ungarn, Weißrussland und Zypern. Neben Europa findet man diese Familie auch in der Äthiopis, der Australis, im Nahen Osten, der Nearktis, Nordafrika, der östlichen Paläarktis und in der Orientalis.

Quellen

  • Bährmann, R. (2005): Bestimmung wirbelloser Tiere, Bildtafeln für zoologische Bestimmungsübungen und Exkursionen, 4. überarbeitete und ergänzte Auflage, München, Elsevier GmbH, Spektrum-Akademischer Verlag, ISBN 3-8274-1603-5, S. 200-201
  • Bellmann, H.; Honomichl, K. (2007): Biologie und Ökologie der Insekten, ein Taschenlexikon, Begründet von Werner Jacobs und Maximilian Renner, 4. Auflage überarbeitet von Heiko Bellmann, mit einem Geleitwort von Karl von Frisch, München, Elsevier GmbH, Spektrum Akademischer Verlag, ISBN 978-3-8274-1769-5, S. 213-216
  • Calwer, C. G. (1884): Käferbuch, Naturgeschichte der Käfer Europas, Zum Handgebrauch für Sammler, Hrsg. von Professor Dr. G. Jäger, 4. Auflage, Stuttgart, K. Thienemanns Verlag, S. 69-80
  • Düngelhoef, S. (2008): in Faszination Natur, Tiere Wirbellose II, Leipzig - Mannheim, F. A. Brockhaus GmbH, ISBN 978-3-7653-9272-6, S. 272-274
  • Fauna Europaea Version 2.4 vom 27. Januar 2011: Dytiscidae - Grundlage für die systematische Einordnung und für die Verbreitung der Familie
  • Friese, G. (1970): Insekten, Taschenlexikon der Entomologie unter besonderer Berücksichtigung der Fauna Mitteleuropas, 2. erweiterte Auflage, Leipzig, VEB Bibliographisches Institut, S. 257-258
  • Harde, K. W. & Severa, F. (2006): Der Kosmos Käferführer, Die Käfer Mitteleuropas, 5. Auflage, Stuttgart, Franckh-Kosmos Verlags-GmbH & Co. KG, ISBN 3-440-10617-9, S. 126-131
  • Hieke, F. (1971): in Neue Grosse Tier-Enzyklopädie, Das Urania Tierreich in 6 Bänden, Band 4 Insekten, Leipzig-Jena-Berlin, Urania-Verlag, S. 206-209
  • Reitter, E. (1908): Fauna Germanica, Die Käfer des Deutschen Reiches in 5 Bänden, Band 1, Stuttgart, K. G. Lutz Verlag, S. 205-234
  • Schaefer, M. (2006): Brohmer - Fauna von Deutschland, 22. Auflage, Wiebelsheim, Quelle & Meyer Verlag, ISBN 3-494-01409-4, S. 393-395

Sollten Ihnen Fehler oder Links die nicht stimmen auffallen, bitte ich Sie, mich unter der E-Mail-Adresse Webmaster zu informieren. Auch konstruktive Kritik und Anregungen können Sie an diese Adresse senden.

Hier geht´s zum Seitenanfang.

Valid HTML 4.01! Valid CSS!